INSIGHT : มูลนิธิตั้งอย่างไร? เปิดกฎหมายและขั้นตอนที่ควรรู้ก่อนรับเงินบริจาค
เมื่อเกิดกระแสข่าวเกี่ยวกับการรับบริจาคและการบริหารเงินขององค์กรช่วยเหลือสังคม ทำให้หลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า การจัดตั้งมูลนิธิต้องทำอย่างไร และเงินบริจาคควรได้รับการดูแลอย่างไรให้โปร่งใสและตรวจสอบได้
มูลนิธิคือองค์กรที่จัดตั้งขึ้นเพื่อประโยชน์สาธารณะ ไม่ใช่เพื่อแบ่งปันกำไรให้บุคคลใด เช่น การช่วยเหลือผู้ยากไร้ สนับสนุนการศึกษา หรือช่วยเหลือผู้ประสบภัย โดยต้องจดทะเบียนตามกฎหมายจึงจะมีสถานะเป็นนิติบุคคล
#อยากตั้งมูลนิธิต้องทำอย่างไร?
ผู้ก่อตั้งต้องกำหนดวัตถุประสงค์ จัดเตรียมทรัพย์สิน แต่งตั้งคณะกรรมการ และจัดทำข้อบังคับ ก่อนยื่นคำขอจดทะเบียนต่อนายทะเบียนในพื้นที่ที่ตั้งสำนักงานใหญ่
หลักเกณฑ์การจดทะเบียนในกรุงเทพมหานครกำหนดเงินทุนเริ่มต้นไม่น้อยกว่า 200,000 บาท และมีกรรมการอย่างน้อย 3 คน โดยควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับนายทะเบียนก่อนดำเนินการ เมื่อจดทะเบียนแล้ว มูลนิธิต้องบริหารเงินและทรัพย์สินให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้
#รับบริจาคอย่างไรให้ตรวจสอบได้?
เงินบริจาคเป็นความไว้วางใจที่ประชาชนมอบให้องค์กร การบริหารเงินจึงควรมีหลักฐานชัดเจน ตั้งแต่การรับเงินไปจนถึงการนำไปใช้
แนวทางสำคัญ ได้แก่
- ระบุวัตถุประสงค์ให้ชัดเจน ว่าจะนำเงินไปช่วยเหลือเรื่องใด
- จัดทำบัญชีรายรับรายจ่าย พร้อมเก็บหลักฐานการรับและจ่ายเงิน
- แยกเงินส่วนตัวออกจากเงินองค์กร เพื่อลดความสับสนและตรวจสอบได้ง่าย
- เปิดเผยผลการดำเนินงาน ให้ผู้บริจาคทราบว่าเงินถูกนำไปใช้ทำอะไรบ้าง
#มีหลายบัญชีรับบริจาค ผิดกฎหมายหรือไม่?
การมีบัญชีธนาคารหลายบัญชีไม่ได้หมายความว่าผิดกฎหมายโดยอัตโนมัติ แต่ต้องพิจารณาว่าใครเป็นเจ้าของบัญชี มีการอนุมัติให้ใช้บัญชีอย่างไร และเงินที่รับเข้ามาถูกนำไปใช้ตามวัตถุประสงค์หรือไม่
หากใช้บัญชีส่วนบุคคลรับเงินเพื่อกิจกรรมสาธารณกุศล ควรมีหลักฐานที่ชัดเจนและสามารถตรวจสอบเส้นทางการเงินได้ ทั้งนี้ การจะสรุปว่ามีความผิดหรือไม่ต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและกฎหมายที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี
#เงินบริจาคนำไปสร้างอาคารได้หรือไม่?
มูลนิธิสามารถใช้เงินดำเนินโครงการก่อสร้างที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ได้ เช่น ศูนย์ช่วยเหลือผู้ประสบภัยหรือสถานที่จัดเก็บสิ่งของบรรเทาทุกข์ แต่ควรมีเอกสารแสดงแหล่งที่มาของเงิน งบประมาณ สัญญาจ้าง และหลักฐานการจ่ายเงินอย่างครบถ้วน
หากผู้บริจาคกำหนดให้ใช้เงินเพื่อวัตถุประสงค์เฉพาะ มูลนิธิก็ควรปฏิบัติตามเงื่อนไขนั้นด้วย
#จดทะเบียนแล้วได้รับยกเว้นภาษีหรือไม่?
การจดทะเบียนมูลนิธิไม่ได้ทำให้ได้รับสิทธิยกเว้นภาษีทุกประเภทโดยอัตโนมัติ ผู้บริจาคที่ต้องการลดหย่อนภาษีควรตรวจสอบว่าองค์กรมีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากรหรือไม่
การช่วยเหลือสังคมอาจเริ่มต้นจากความตั้งใจดี แต่เมื่อมีเงินบริจาคและผู้สนับสนุนเพิ่มขึ้น การบริหารจัดการอย่างเป็นระบบยิ่งมีความสำคัญ
มูลนิธิที่ดีควรอธิบายได้ว่าเงินมาจากไหน ถูกนำไปใช้ทำอะไร และเกิดประโยชน์ต่อสังคมอย่างไร ขณะเดียวกัน การตรวจสอบก็ควรตั้งอยู่บนข้อเท็จจริง ไม่ด่วนตัดสินจากกระแสข่าวเพียงอย่างเดียว
ท้ายที่สุด ความน่าเชื่อถือของมูลนิธิไม่ได้อยู่ที่จำนวนเงินบริจาค แต่อยู่ที่การใช้เงินอย่างถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้
ศึกษาขั้นตอนอย่างละเอียดได้ที่
https://multi.dopa.go.th/.../d9a0cb4ae6cd264103bfbae50585...
ติดตามข้อมูลข่าวสารต่างๆ ของข่าวจริงประเทศไทย ได้ที่ ![]()
Facebook : ข่าวจริงประเทศไทย
X : @realnewsth
Youtube : เรื่องรัฐ Update