#สถาบันศึกษาปอเนาะคือแหล่งเรียนรู้ตามอัธยาศัยเป็นการศึกษาตลอดชีวิต ในด้านศาสนาและวัฒนธรรมอิสลาม เป็นแหล่งเรียนรู้วิถีชีวิตของชาวมุสลิม ซึ่งเป็นศูนย์การเรียนแบบพักประจำ และไม่ได้จำกัดอายุผู้เรียนตั้งแต่เกิดจนตาย
มีโต๊ะครู ซึ่งเป็นผู้สอนที่มีองค์ความรู้ด้านศาสนาอิสลามเป็นอย่างดี เป็นเจ้าของปอเนาะ เรียกชื่อแทนตัวเองว่าบาบอ
ส่วนผู้เรียนจะเรียกชื่อแทนตัวเองว่าโต๊ะปาเก และจะมีครูผู้ช่วยอีกจำนวนหนึ่งเรียกว่ามูร๊อบบี สถาบันปอเนาะเป็นแหล่งผลิตศานุศิษย์ ที่มีคุณภาพ มีคุณธรรมจริยธรรมสามารถ เป็นผู้นำด้านจิตวิญญาณของสังคมได้เป็นอย่างดี เช่น เป็นโต๊ะครู โต๊ะอิหมามประจำมัสยิด เป็นต้น
เป็นการเรียนทั้งสายสามัญและสายศาสนาควบคู่กันไป ผู้เรียนต้องจบการศึกษาในระดับประถมศึกษาปีที่ 6 จึงจะเข้ามาเรียนได้ ทั้งครูและผู้เรียนต้องอ่านออกเขียนได้ในภาษาไทย 100 % และเมื่อสำเร็จการศึกษา ก็สามารถต่อยอดสู่ระดับอุดมศึกษาได้ทั่วโลก
นายวันมูฮำมัดรูยานีย์ ดาหามิ
โต๊ะครูปอเนาะศรีฮาซานะห์ ต.บุดี อ.เมืองยะลา
การเสวนาออนไลน์ผ่านแอพพลิเคชั่นคลับเฮ้าส์ห้อง ชายแดนใต้: มองมุมใหม่
หัวข้อ “ร่วมคิด ชี้ทางการศึกษาเพื่อการแก้ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้
เมื่อ วันที่ 28 มีนาคม 2566